Hoe verzoek je om handhaving? Hoe kan de gemeente handhaven en wat doe je als de gemeente gaat handhaven tegen jouw bouwwerk of het gebruik van jouw perceel? Alles wat je moet weten over handhaving door gemeente, in het geval van illegale bebouwing of gebruik in strijd met het omgevingsplan, lees je in deze blog.
Wat is handhaving?
Handhaving is controle op de naleving van wet- en regelgeving en het doen naleven van deze regels. Het gaat bij handhaving om het met sancties optreden tegen overtredingen, zoals het handelen in strijd met bepalingen van het omgevingsplan of het bouwen zonder omgevingsvergunning. Bestuursorganen hebben verschillende middelen om handhavend op te treden, die afhankelijk van het soort overtreding worden ingezet. Denk aan een bestuurlijke boete, een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang.
Verzoeken om handhaving
Als er een overtreding begaan wordt en jij daarvan hinder ondervindt, kun je verzoeken om handhavend op te treden. Een veel voorkomende aanleiding voor het doen van een handhavingsverzoek is bijvoorbeeld de buurman die illegaal een bouwwerk in zijn tuin heeft gezet. In zo’n geval kan de gemeente worden verzocht om daartegen handhavend op te treden.
Als je om handhaving wil verzoeken, moet jij als verzoeker een belanghebbende zijn. Anders is er geen sprake van een handhavingsverzoek, en is de gemeente niet verplicht dat inhoudelijk in behandeling te nemen. Als je meer wil weten over het indienen van een handhavingsverzoek, lees je daarover meer in deze blog.
Niet alleen het tegen illegaal bouwen maar ook het illegaal in stand houden van een bouwwerk is in strijd met de wet. Daarnaast hoeft niet alleen te gaan om het bouwen, maar kan ook het gebruiken van een bouwwerk in strijd met de regels (vooral van het omgevingsplan) zijn. Ook hiervoor kan dus een verzoek om handhaving worden ingediend. In deze blog lees je bijvoorbeeld over handhaving bij het gebruiken van een bedrijfswoning als burgerwoning.
Handhaving bij bouwen zonder omgevingsvergunning
Voor het bouwen van een bouwwerk is bijna altijd een vergunning nodig. Een vergunning aanvragen kost tijd en geld. Daarom wordt er nog wel eens gebouwd zonder vergunning, met de gedachte dat de gemeente daar toch niet achter komt. Als de gemeente er toch achter komt, bijvoorbeeld omdat de buren klagen, heeft dit vervelende consequenties. De gemeente treedt dan handhavend op. Als de gemeente handhaaft vanwege de bouw van een bouwwerk zonder vergunning, hangt het veelal af van het stadium van het bouwen hoe de gemeente daartegen optreedt. In deze blog hebben wij meer geschreven over wat de gemeente kan ondernemen tegen een bouwwerk dat zonder vergunning is gebouwd.
Handhaving is ook mogelijk als er sprake is van gebruik van een pand of een perceel in strijd met het omgevingsplan. In dat geval kan de gemeente een last onder dwangsom opleggen om de gebruiker te dwingen het illegale gebruik te staken. Ook dan is het belangrijk om te kijken naar de mogelijkheid om het gebruik te legaliseren.
Handhavingsprocedure
Als de gemeente handhaaft tegen de overtreding die je hebt begaan is het belangrijk dat je op de juiste manier reageert op de vooraankondiging en bezwaar maakt tegen het besluit om handhavend op te treden. In sommige gevallen kan door snelle en adequate actie voorkomen worden dat handhavend opgetreden wordt, of kan er na de opgelegde last alsnog een oplossing worden bereikt.
De gemeente stuurt voordat zij een handhavingsbesluit stuurt eerst een (voor)aankondiging of een voornemen tot handhaving. Een (voor)aankondiging of een voornemen tot handhaving is een brief van de gemeente waarin zij aangeeft dat één of meerdere overtredingen is geconstateerd en dat zij van plan is om handhavend op te treden. Een (voor)aankondiging of voornemen is geen besluit, daarom kunt u hier ook niet officieel bezwaar tegen maken. Wel kunt u hierop reageren door een zogenaamde zienswijze in te dienen. In deze zienswijze geeft u aan wat uw bezwaren zijn tegen de handhaving. Meestal geeft de gemeente een termijn van 2 weken om op de zienswijze te reageren. In sommige gevallen kunt u de zaak voldoende uitleggen, en kan hiermee worden voorkomen dat de gemeente daadwerkelijk een besluit tot handhaving neemt.
Soms lukt het niet om een sanctie te voorkomen. Dan begint de formele handhavingsprocedure. Bij bouwwerken die zonder vergunning zijn gebouwd, wordt meestal handhavend opgetreden door een last onder dwangsom op te leggen. een last onder dwangsom, zoals hoe hoog de dwangsom is, lees je in deze blog. In een handhavingsbesluit moet een begunstigingstermijn zijn opgenomen, de termijn waarbinnen je de door de gemeente gewenste eindsituatie kunt bereiken zonder een dwangsom te verbeuren.
Na het indienen van bezwaar volgt dan een bezwaarzitting waarin je de kans krijgt je bezwaren toe te lichten. Over het verloop van de bezwaarprocedure lees je hier meer. Vaak heeft het ook zin om met de gemeente in overleg te gaan of en hoe de overtreding kan worden gelegaliseerd.
Lees voor een succesverhaal van Jurable waarin handhaving werd voorkomen deze blog.
marjan kelch zegt
Mag de gemeente als je in handhavingstraject zit omdat er afgeweken is van tekening andere eisen stellen.
bijvoorbeeld eisen dat je nu een groendak moet plaatsen ook als je dat niet wil.
en dan dreigen als je hiermee niet akkoord gaat de vergunning word ingetrokken.